SBCM

‘Begeleiden van SW-medewerkers met een psychische beperking’ trekt ruim 450 bezoekers!

Op donderdag 30 september presenteerden VVD, CDA en PVV het concept regeer- en gedoogakkoord van het nieuwe kabinet. Op diezelfde dag kwamen in Apeldoorn ruim 450 medewerkers van SW-organisaties naar het SBCM-symposium ‘BuitenGewoon begeleiden van SW-medewerkers met een psychische beperking’. In plenaire toespraken en in diverse workshops was de schaduw van de kabinetsplannen, die later die dag gepresenteerd zouden worden, zichtbaar. Door verwachte bezuinigingen, die ook de SW-sector raken, is een vruchtbare samenwerking met de geestelijke gezondheids- en verslavingszorg (GGZ) nog belangrijker. Veel bezoekers kwamen vooral voor concrete handvatten en middelen. Zoals een bezoeker verwoordde: ‘Ik kom voor reeds uitgevonden wielen.’

Werkleiders, opleidingscoördinatoren, personeelsadviseurs, re-integratieconsulenten, jobcoaches, trajectbegeleiders en directeuren uit de SW-sector. Ze waren allemaal naar Apeldoorn gekomen om kennis op te doen en te delen over het door SBCM gekozen thema: ‘Het begeleiden van SW-medewerkers met een psychische beperking.’

Dat opdoen en delen van kennis gebeurde via het netwerken tussen de bedrijven door en via de dertien ingeplande workshops. Bezoekers waren blij verrast dat de workshops door collega-organisaties werden gegeven: ‘We willen handvatten voor onze eigen organisatie. Het wiel is al vele malen uitgevonden. Daar komen we voor.’

Bezuinigen met een visie

Een paar uur voordat VVD, CDA en PVV hun kabinetsplannen publiekelijk maakten, sprak Albert Bruins Slot, directeur van Alescon, over samenwerking tussen GGZ en SW. Zijn toespraak was een mengeling van een speech van Cedris-voorzitter Joan Leemhuis-Stout, die door ziekte was uitgevallen, en zijn eigen inbreng: ‘Vanmiddag is de inhoud van het conceptregeerakkoord bekend, maar nu al weten we dat er flink bezuinigd gaat worden in de SW-sector. Het raakt onze doegroep hard en een forse bezuiniging gaat hoe dan ook ten koste van de ontwikkeling van deze mensen. En dat terwijl ze onze hulp juist zo hard nodig hebben. Cedris ziet mogelijkheden om te bezuinigen, maar wel vanuit een visie.’

‘Pound-foolish’

Een derde van de SW-medewerkers heeft een psychische beperking. Op de wachtlijsten is dat percentage zelfs vijftig procent of hoger. Bruins Slot: ‘Het nieuwe kabinet kan zich niet veroorloven deze grote groep in de kou te laten staan. Dat is misschien penny-wise, maar pound-foolish.’

‘We weten niet wat we vanmiddag van de plannen kunnen verwachten. We weten wel wat we van u kunnen verwachten. De SW en de GGZ hebben elkaar hard nodig. Je mag de specifieke GGZ-kennis niet van de SW verwachten en andersom ook niet. We moeten ook geen werk van elkaar gaan overnemen, maar ieder zijn verantwoordelijkheid nemen. Zoek structurele samenwerking met de GGZ en bepaal samen waar de verantwoordelijkheden liggen. Zorg dat de zaken in de eigen organisatie op orde zijn en houd de lijnen met de GGZ kort.’

Eén regeling

Bruins Slot: ‘Werkgevers zijn niet op zoek naar WSW’er of een Wajonger; ze zoeken een hovenier of een conciërge. Daarom zou het kabinet moeten besluiten tot één regeling.’ De voorzitter van GGZ Nederland, Marleen Barth, sloot daar later in haar betoog op aan. Ook zij legde de link naar het regeerakkoord: ‘De GGZ heeft een visiedocument gemaakt voor het nieuwe kabinet. In dat document ‘Zorg werkt’ staat wat er moet gebeuren. De re-integratiegelden moeten flexibeler worden ingezet, mensen moeten niet te snel worden opgegeven en er moet één regeling komen.’

Iedereen is nodig

Barth benoemde de feiten op korte en langere termijn: ‘Werk is een belangrijk onderwerp voor ons. Met de komende vergrijzing is straks iedereen nodig op de arbeidsmarkt. Er zijn 160.000 mensen met een aandoening. Ook voor hen is arbeidsparticipatie van groot belang. Deze participatie vermindert de zorgkosten.’
Ook volgens Barth liggen er kansen op het gebied van nauwere samenwerkingsverbanden. Zij zei hierover: ‘We moeten inderdaad meer met elkaar samenwerken, maar ook met gemeenten, UWV en andere organisaties. Het is bekend dat regelgeving niet goed op elkaar aansluit, maar ook de beeldvorming moet beter. GGZ en SW moeten elkaar ook nog beter leren kennen. We moeten de dialoog met elkaar aangaan.’

Toch verloopt er volgens Barth ook al goede samenwerking tussen SW en GGZ. Ze noemde de regio Noord-Holland-Noord, waar ook een zorgverzekeraar financieel bijdraagt om een gat te overbruggen.

Individuele Plaatsing en Steun (IPS)

Individuele Plaatsing en Steun (IPS) is een rehabilitatiemethode. Deze methode ondersteunt de cliënt bij het vinden en verrichten van zinvol werk in reguliere
bedrijven. IPS richt zich op banen die aansluiten bij de voorkeuren en mogelijkheden van de cliënt. Barth zei hierover: ‘We maken een omslag naar IPS. De resultaten in de Verenigde Staten zijn goed. We gaan dat hier in Nederland ook verder verbreden.’

De bezoekers gingen met meer naar huis dan de adviezen over regelingen en oproepen tot samenwerking. Alle workshops stonden dicht bij de praktijk en realiteit, omdat ze door SW-organisaties werden gegeven.

De workshops varieerden van uitleg over de eerder genoemde IPS-methode tot paneldiscussies en van praktijk assessments over een diagnosetraject tot een zelfanalyse van de eigen organisatie. Andere workshops leverden meer concrete, direct toepasbare, instrumenten op voor collega-organisaties.

Première

Een van die instrumenten zijn de begeleidingskaarten. De bijbehorende trainings-dvd werd op dit symposium zelfs voor het eerst vertoond. Aan de hand van begeleidingskaarten stel je vast wat je bij een medewerker ziet en hoe je daar vervolgens naar handelt. Aan het einde van het symposium kreeg iedereen deze begeleidingskaarten en trainings-dvd mee naar huis.
In een plenaire workshop met filmpjes van SW-medewerkers werd aangetoond dat je medewerkers geen labels moet opplakken. De ene autist is de andere niet. Kijk naar het gedrag, niet naar de diagnose, was hier de boodschap. De deelnemers vonden de filmpjes, waarmee de gefilmde SW-medewerkers respect afdwongen, een goed beeld schetsen van de problematiek. SBCM had goed begrepen dat je vooral moet laten zien over wie het de hele dag ging.

Arbeidsontwikkelprijs

SBCM had prijzen voor de beste workshops, waardoor twee deelnemende SW-organisaties met een prachtig glazen kunstwerk en een geldprijs naar huis gingen. De jury verkoos de workshop ‘Wat werkt…’ van Pauw Bedrijven tot winnaar van de SBCM Arbeidsontwikkelprijs 2010. Deze workshop was gebaseerd op het invullen van een portfolio van medewerkers met autismespectrumstoornis (ASS). De jury koos voor deze workshop vanwege het hoge ‘eigen-initiatief-gehalte’ van de medewerker, waardoor het portfolio iets van de medewerker zélf wordt. Daarnaast was de opzet een praktisch handvat voor de werkleiding. Pauw Bedrijven ontving de prijs uit handen van jury- en SBCM-voorzitter José Meijer.

De publieksvariant van de Arbeidsontwikkelprijs, de BuitenGewoon publieksprijs 2010, ging naar Pantar Amsterdam. De workshop, waarin werd verteld hoe Pantar gedragingen van medewerkers vastlegt op zogenaamde signaleringskaarten, was met kop en schouders de favoriet van de bezoekers. De signaalkaart wordt samen met de medewerker ingevuld. Interpretatie is een valkuil voor iedereen. De signaalkaart dwingt de werkleider tot doorvragen. Hierdoor wordt geen diagnose van een ziektebeeld vastgelegd, maar een praktische opsomming van gedragingen van de medewerker. Bij overplaatsing wordt de kaart, en daarmee de kennis over de medewerker, doorgegeven. Medewerkers staan positief tegenover het invullen van de kaart, omdat het voor hun eigen veiligheid en die van anderen is. De signaalkaarten waren met name zo populair, omdat ze heel gemakkelijk in elke SW-organisatie kunnen worden gebruikt. Deze methode bleek voor veel bezoekers dat uitgevonden wiel te zijn.

25.000 euro stimuleringssubsidie

SBCM-voorzitter José Meijer sprak aan het eind van het symposium van een goed gekozen thema: ‘Het is altijd leuk om mensen uit de sector te spreken. Iedereen is heel betrokken met wat ze doen. Aan de reacties merk je dat dit thema een schot in de roos was. Ik heb vandaag prachtige initiatieven gehoord. En toch staan we met z’n allen voor de uitdaging nog vaker en intensiever samen te werken met de GGZ.’
Om die samenwerking met de GGZ te simuleren, kwam Meijer met een zeer aantrekkelijke toezegging: ‘SBCM stelt aan drie SW-organisaties een stimuleringsbijdrage beschikbaar. Organisaties die een project starten dat gebaseerd is op structurele samenwerking met de GGZ, komen in aanmerking voor een subsidie van 25.000 euro. Uw projectvoorstel moet voor het einde van het jaar binnen zijn.’
Op de website van SBCM (www.sbcm.nl) staat alle informatie over het indienen van voorstellen.
Ook Meijer had last van de schaduw van de presentatie van de kabinetsplannen: ‘Dat er bezuinigd gaat worden, weten we. Maar ik maak me grote zorgen om deze groep mensen. Die mogen niet uitgesloten worden.’

Downloads

• ASS - Zien - Verklaren - Doen (Pauw bedrijven) (2.0 MB)
• Speech mevrouw J.M. Leemhuis-Stout, voorzitter Cedris (86 KB)
• Workshop ‘Aan de slag met bijzonder gedrag’ (Sallcon Werktalent) (329 KB)
• Workshop ‘Begeleidingskaarten SW-medewerkers 2.0’ (WSD/PSW) (155 KB)
• Workshop ‘(On-)gestoord werken…’ (740 KB)
• Workshop ‘SW-bedrijf, kijk naar jezelf!’ (Haeghe Groep) (209 KB)
• Gewoon werk! (2.1 MB)

• Werkinstructie Signaleringskaart tbv workshop (46 KB)
• Instructie signaleringskaart (464 KB)
• Presentatie Intro SBCM Pantar Amsterdam (25 KB)
• Signaleringskaart HOOG goed (31 KB)
• Signaleringskaart Laag minder goed (26 KB)
• UW Reintegratie (28 KB)
• UW Reintegratie BegPas (633 KB)