SBCM-methode voor werkplekopleiden (WPO)

Hoe bereidt de werkleiding een SW-medewerker voor op een zo regulier mogelijke baan? De SBCM-methode voor werkplekopleiden (WPO) is een speciaal voor de sector ontwikkelde methode om bij medewerkers op systematische wijze in de werksituatie werknemerscompetenties te ontwikkelen. Met de SBCM-methode voor werkplekopleiden kan uw bedrijf daadwerkelijk een ‘leerwerkbedrijf’ worden.

WPO is in 2009 is op initiatief van SBCM en in samenwerking met veertien SW- organisaties door IVIO Didactiek en CLU Expertisecentrum Leermiddelenontwikkeling ontwikkeld. Begin 2010 werd de methodiek opgeleverd.

Om welke competenties gaat het?

Bij WPO wordt uitgegaan van de werknemerscompetenties uit het AKA-kwalificatiedossier. Deze zijn, net als bij AKA, vertaald in twintig gedragscomponenten. De componenten kunnen bij WPO op drie moeilijkheidsniveaus  (A-B-C) worden ontwikkeld, waarbij niveau C gelijk staat aan het AKA-niveau. De niveau’s A en B zitten onder het AKA-niveau. WPO kan dus op verschillende niveau’s worden toegepast. A en B zijn te gebruiken als leerlijn naar het AKA-niveau.

Hoe werkt het?

Met WPO leert de medewerker in een combinatie van leren en werken in de eigen werkomgeving houding en gedrag aan volgens een vaste structuur. De werkleider wordt hierbij werkplekopleider. Hij geeft de medewerker uitleg over de te ontwikkelen competentie(s) en geeft in de werksituatie praktische instructies gericht op het te ontwikkelen gedrag. Opdrachtenbladen zijn ondersteunend voor begrip van en reflectie op het te ontwikkelen gedrag. Het proces werkplekopleiden ziet er volgens de methodiekbeschrijving als volgt uit:

  • Formeel startmoment van het opleidingstraject. Hierbij gaat het erom met alle betrokkenen de SW-medewerkers/cursisten te motiveren en te informeren over de wijze van opleiden en afspraken te maken over de feitelijke start.
  • Observatie: de werkplekopleider krijgt zicht op wat de medewerker goed beheerst en wat hij of zij nog kan leren.
  • Leerwerkperiode: gedurende 6-8 weken begeleidt de werkplekopleider de ontwikkeling van 1 of enkele gedragscomponenten van de medewerker en doet de toetsing. Hiervoor gebruikt de opleider WPO-opdrachten en ontwikkeltips.
  • Evaluatie: de ontwikkeling en de werkplekopleider wordt getoetst en vastgelegd in een portfolio.
  • Afsluiting: aan het eind van het traject (of een deel) volgt het vaststellen van wat is bereikt, en wat de volgende stap is.

Toepassingen van WPO

De toepassing van WPO is in de praktijk van de SW heel divers: voor trajecten van ‘binnen’ naar ‘buiten’, in re-integratietrajecten voor de WWB-doelgroep,  in beschut werk en voor specifieke doelgroepen. In een aantal  SW-organisaties is WPO dè ontwikkelmethode voor werknemerscompetenties die bedrijfsbreed voor alle doelgroepen wordt toegepast.

Enkele  aanbieders van diagnose hebben een conversie met WPO gemaakt: het betreft Dariuz en  CompetenSYS. CompetenSYS is tevens aanbieder van EVC en WPO kan in aansluiting op het EVC traject worden ingezet. WPO is ook ingevoerd in Werkstap van PTC.

Hoewel WPO van oorsprong een individuele methode is gebruiken steeds meer bedrijven WPO groepsgericht. Daarbij wordt groepsgericht uitleg en instructie gegeven over bepaalde componenten. Dit gebeurt bijvoorbeeld in  een re-integratieprogramma waarbij een groep medewerkers eenzelfde programma doorloopt. Of op een afdeling waar geconstateerd wordt dat bepaalde competenties in het team onvoldoende ontwikkeld zijn.

WPO niveau C wordt bij 5 SW-organisaties  als onderdeel van een AKA-opleiding  uitgevoerd. Deze SW-organisaties werken hiervoor samen met een ROC/AOC. Ook dit wordt groepgericht vormgegeven.

WPO-materiaal

Het WPO-materiaal bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Een methodiekbeschrijving 'werkplekopleiden'
  • Een beknopte handleiding voor werkplekopleiders
  • Een competentiestandaard van twintig gedragscomponenten met per component twee gedragsindicatoren per niveau
  • Een pakket van 120 opdrachten- en antwoordenbladen
  • Een systeem voor toetsing, beoordeling en monitoring
  • Een (pragmatische) conversie met Melba, de Werkladderscan en Goed Werknemerschap

Het WPO-materiaal is voor SW-organisaties kosteloos beschikbaar.  U kunt uw belangstelling hiervoor kenbaar maken via info.sbcm(at)caop.nl. U krijgt dan de gegevens van de bestelsite waarop u het materiaal zelf kunt downloaden of  via print-on-demand kunt bestellen.

Activiteiten SBCM met betrekking tot WPO

Landelijke kenniskring WPO
SBCM organiseert 4 keer per jaar een kenniskring over WPO. Hierin worden ervaringen met WPO uitgewisseld in relatie tot ontwikkelingen in de sector en worden nieuwe toepassingen van WPO gepresenteerd. De data voor de kenniskring-bijeenkomsten in 2013 zijn: 10 april, 17 juni, 23 september en 25 november en vinden plaats in Utrecht.

Als u belangstelling heeft om hieraan deel te nemen kunt u contact opnemen met de projectleider.

WPO Interactief
SBCM heeft aan Citaverde de opdracht gegeven om een interactieve versie te maken van WPO. Hiervoor worden de 120 opdrachtenbladen van WPO omgezet in een elaerningprogramma. WPO interactief is in het najaar 2013 beschikbaar en wordt via de e-learning portal SW -  Oefenen.nl/SW - ontsloten.

WPO Interactief wordt halverwege 2013 opgeleverd en wordt geplaatst op de portal Oefenen.nl/SW.

Train-de-trainer
In het najaar van 2013 organiseert SBCM in samenwerking met CLU Expertisecentrum Leermiddelenontwikkeling  een train-de- trainer voor het implementeren van WPO in uw organisatie.  De training vindt plaats op 4, 11 en 18 november 2013 en wordt voor 50% gesubsidieerd door SBCM. De kosten van de training bedragen daarom per deelnemer maximaal € 480-  excl. btw bij 6 deelnemers (of € 370 excl. btw bij 8 deelnemers). U kunt zich hiervoor aanmelden via a.visser(at)caop.nl.

Aan het eind van de train-de-trainer kan de deelnemer:

  • de WPO-methodiek benoemen en de toepassing daarvan voor het eigen SW-bedrijf vormgeven;
  • op basis van informatie van het management aangeven op welke wijze WPO binnen het eigen SW-bedrijf geïmplementeerd en verankerd gaat worden;
  • op didactisch verantwoorde wijze de WPO-methodiek overbrengen op de toekomstige Werkplekopleiders.

De training is bedoeld voor coaches, opleidingsfunctionarissen, docenten en trainers. Het niveau is minimaal MBO+.  De deelnemers zullen al tijdens de training oefenen met lesgeven. Zij krijgen daar ook direct feedback op. Er is al enige kennis van WPO gewenst en cursisten zullen redelijk zelfstandig de beschrijving van de het WPO-methode en het overige materiaal moeten kunnen doornemen.

Het programma is als volgt:

  • Alle onderdelen (startmoment, observatieperiode, etc.) uit de WPO-methodiek
  • Implementatie van vernieuwingen: wat je zoal tegenkomt
  • Leren door laagopgeleiden
  • Omgaan met weerstand
  • Didactische principes
  • WPO als methodiek op didactisch verantwoorde wijze overbrengen

In onderstaande downloads vindt u meer informatie over WPO.

Contact

Arie Visser, projectleider
T: (070) 376 58 73
M: (06) 12 66 23 77
E: a.visser(at)caop.nl