Terugblik De Professional Centraal 2026
Hoe versterk je de eigen regie van werknemers in de dagelijkse praktijk? Hoe geef je ruimte zonder los te laten, ondersteun je zonder over te nemen en sluit je aan bij wat werknemers zelf willen en kunnen? Tijdens de tiende editie van het congres De Professional Centraal kwamen op 9 april 2026 zo’n 70 professionals van 35 sociaal ontwikkelbedrijven samen in De Eenhoorn in Amersfoort om hiermee actief aan de slag te gaan. Deze jubileumeditie vormde de aftrap van het SBCM-themajaar eigen regie op leren en werken. Samen beleven, leren en zelf doen vormden ook dit jaar de rode draad van het programma.
Kickstart van het themajaar eigen regie
De Professional Centraal stond in het teken van het versterken van eigen regie. In zijn opening maakte dagvoorzitter Andries Breel direct duidelijk waar het congres om draaide: “Eigen regie is geen abstract begrip, maar iets dat iedere dag terugkomt in de praktijk van begeleiden, ontwikkelen en samenwerken.” Eigen regie gaat over meer dan alleen motivatie of zelfstandigheid. Het gaat ook over de vraag of iemand weet wat hij wil, de vaardigheden heeft om stappen te zetten, zich veilig voelt om dat te doen en daar binnen de organisatie ook ruimte voor krijgt.
De Gouden Begeleidersprijs: ruimte geven zonder overnemen
Na de opening gingen deelnemers direct aan de slag met de eerste werkvorm: De Gouden Begeleidersprijs. In groepjes maakten zij een begeleidingsplan voor een werknemer die zich wil ontwikkelen en wil doorgroeien, maar daarbij ook tegen grenzen aanloopt.
De opdracht leek op het eerste gezicht eenvoudig: wat doe jij als professional, wat doet de werknemer zelf, hoe ondersteun je en welke stappen neem je? Maar juist in die vragen zat de kern van de ochtend. Want hoe maak je een goed plan, zonder het meteen van iemand over te nemen? Wanneer help je iemand verder, en wanneer neem je eigenlijk ongemerkt de regie over? De werkvorm leverde herkenning én scherpe reflectie op. Deelnemers merkten hoe snel je als professional in de oplossingsstand schiet. Juist dat maakte de oefening waardevol: het gesprek ging niet alleen over wat goede begeleiding is, maar vooral over hoe je als professional ruimte laat voor eigen keuzes, tempo en ontwikkeling.
Persoonlijke verhalen uit de praktijk
Na deze eerste werkvorm volgden gesprekken met professionals uit de praktijk. Dzenita Alibegic, opleidingscoördinator, en Rinus van Dael, teamcoördinator productie & ontwikkeling, beiden werkzaam bij Voorne-Putten Werkt, vertelden hoe eigen regie er in hun loopbaan en werkpraktijk uitziet.
Dzenita deelde hoe zij vanuit een uitkeringssituatie stap voor stap is doorgegroeid. Niet doordat anderen haar pad al uitstippelden, maar doordat zij kansen zag, ze durfde te pakken en liet zien wat zij in huis had. In haar werk probeert zij dat ook aan werknemers door te geven: door goed te luisteren, niet in te vullen voor een ander en samen te zoeken naar wat iemand echt nodig heeft. Rinus sloot daar mooi op aan met zijn verhaal over ruimte geven in de praktijk. Wat voor Rinus begon als een korte periode meelopen bij Voorne-Putten, groeide uit tot een loopbaan van twintig jaar. Zijn kernboodschap was helder: “ruimte is een sleutelwoord. Ruimte om te leren, om te proberen, om fouten te maken en om te worden wie je kunt zijn. Pas als iemand zich gezien en gehoord voelt, ontstaat echte groei.” Samen maakten deze verhalen duidelijk dat eigen regie niet iets is wat je simpelweg “bij de werknemer neerlegt”. Het vraagt ook iets van de professional, de leidinggevende en de organisatie.
Het eigen regiemodel als praktisch kader
Een belangrijk onderdeel van de ochtend was de toelichting op het eigen regiemodel. Dit model helpt om eigen regie concreet te maken en geeft richting aan het gesprek tussen professional en werknemer. Het model bestaat uit vijf stappen: Weten, Willen, Kunnen, Durven, Mogen. Deze stappen maken inzichtelijk waar het soms stokt. Weet iemand wat mogelijk is? Wil iemand het ook echt? Heeft iemand de vaardigheden? Voelt iemand zich veilig genoeg om stappen te zetten? En is er ruimte om het ook daadwerkelijk te doen?
Tijdens de toelichting op het model lichtte Petra Oldenhage toe dat eigen regie niet alleen iets is van de werknemer, maar ook van de omgeving daaromheen. Pas als aan beide kanten aan de voorwaarden wordt voldaan, ontstaat er ruimte voor echte stappen. “Voor professionals betekent dit dat je niet alleen kijkt naar de werknemer, maar ook naar je eigen rol en die van de organisatie. Waar kun jij ondersteunen? Waar ligt de invloed bij de werknemer zelf? En waar zijn randvoorwaarden nodig vanuit de organisatie, bijvoorbeeld in beleid, ruimte of cultuur?” Dat maakt het model tot een praktisch hulpmiddel om bewuster te kijken naar begeleiding. Niet om het over te nemen, maar om scherper te zien waar je kunt ondersteunen en waar je juist ruimte moet laten.
De goedbedoelde blunder en De Gouden Tip
Het ochtendprogramma werd afgesloten met de werkvormen De goedbedoelde blunder en De Gouden Tip. Deelnemers stonden stil bij momenten waarop zij het goed bedoelden, maar eigenlijk te veel hadden overgenomen. Dat leverde veel herkenning op. Juist betrokken professionals willen helpen, adviseren en oplossen. Maar eigen regie vraagt soms iets anders: vertragen, vragen stellen en de ander zelf laten ontdekken. Daartegenover stond De Gouden Tip: een klein, praktisch inzicht dat je direct kunt toepassen in je werk. Zo werd de reflectie niet alleen persoonlijk, maar ook concreet en bruikbaar.
Workshops: van inzicht naar actie
Na de lunch volgden twee workshoprondes waarin deelnemers verder de diepte in gingen. In het middagprogramma stonden zowel een workshop van Combo Emonomy als drie workshops van SBCM centraal.
Combo: jezelf als instrument
In de workshop van Anke Fokkens en Joost de Boer stond het professioneel handelen van de begeleider centraal. Deelnemers onderzochten hoe zij hun aandacht inzetten in gesprekken. Waar ben je met je aandacht? In je hoofd, in oplossingen en controle? Of lukt het om te vertragen en echt aanwezig te zijn? Door oefeningen met ademhaling en lichaamsbewustzijn ervoeren deelnemers hoe rust bij jezelf helpt om ruimte te creëren voor de ander. Eigen regie begint daarmee niet alleen bij de werknemer, maar ook bij de professional.
SBCM-workshops: eigen regie in drie actuele thema’s
In de workshops van SBCM werkten deelnemers met de placemat-methodiek aan drie thema’s: leren en ontwikkelen, duurzame inzetbaarheid en sociale veiligheid.
Duurzame inzetbaarheid: ruimte maken voor ontwikkeling
Duurzame inzetbaarheid gaat over de lange termijn: werknemers gezond, gemotiveerd en in staat houden om te blijven werken én zich te blijven ontwikkelen. In deze workshop stond de spanning tussen productie en ontwikkeling centraal. Hoe maak je ruimte om te leren en te groeien, terwijl de druk op productie hoog blijft? Deelnemers herkenden dit dilemma direct. Zij benoemden hun rol als ‘ruimtebewaker’. Want eigen regie vraagt dat je als professional het gesprek over ontwikkeling blijft voeren; juist op momenten dat het schuurt. Een belangrijk inzicht uit deze workshop was dat duurzame inzetbaarheid verder gaat dan gezond blijven werken. Het gaat juist ook over blijven leren, ontwikkelen en meebewegen met veranderingen. “Je moet soms op de rem durven trappen op productie, om ruimte te maken voor ontwikkeling.”
Sociale veiligheid: durven als sleutel
In de workshop over sociale veiligheid werd duidelijk dat dit een voorwaarde is voor eigen regie. Pas als iemand zich veilig voelt, durft hij of zij stappen te zetten. Deelnemers gaven aan dat veel organisaties weten wat nodig is, maar dat het vooral zit in het durven: het gesprek aangaan, gedrag bespreekbaar maken en ruimte creëren. Sociale veiligheid begint bij de basis: openheid, voorbeeldgedrag en kleine, praktische interventies zoals samen reflecteren of laagdrempelig in gesprek gaan.
Leren en ontwikkelen: van denken naar doen
In deze workshop stond Leven Lang Ontwikkelen centraal. Leren gebeurt steeds vaker in de praktijk: tijdens het werk, in gesprekken en door te experimenteren. Deelnemers deelden voorbeelden van nieuwe manieren van begeleiden, zoals wandelgesprekken, werken op de werkplek en creatieve werkvormen. Dit vraagt ook lef: loslaten van vaste patronen en ruimte maken voor andere manieren van leren.
In alle workshops stond dezelfde vertaalslag centraal: Wat kun jij morgen doen?, Wat is nodig in jouw organisatie?, Wat heeft de werknemer nodig? Dat leverde concrete ideeën op die direct toepasbaar zijn in de praktijk. Een deelnemer verwoordde het treffend: “Pas op niet direct in de oplossingsmodus te schieten, maar uit te gaan van de eigen kracht van de coachee. Eigen regie ontstaat niet vanzelf. Het vraagt bewust handelen, vertrouwen en aandacht.”
Verdere verdieping
Met deze jubileumeditie is het themajaar eigen regie op leren en werken gestart. In 2026 volgen verdiepende bijeenkomsten waarin professionals verder werken aan dit thema.
- 9 juni 2026: Eigen regie en duurzame inzetbaarheid
- 1 oktober 2026: Eigen regie en leven lang ontwikkelen
- 1 december 2026: Eigen regie en sociale veiligheid
