Terugblik online sessie: leren in de praktijk met een praktijkverklaring
Hoe kunnen sociaal ontwikkelbedrijven praktijkleren met een praktijkverklaring effectief inzetten, opschalen en duurzaam borgen? Deze vragen kwamen aan bod tijdens de online sessie Leren in de praktijk met een praktijkverklaring, die SBCM en Cedris op 18 juni organiseerden.
Praktijkleren met een praktijkverklaring biedt werknemers een laagdrempelige manier om te leren op de werkvloer. Het maakt zichtbaar wat iemand kan en geeft erkenning aan vaardigheden die in de praktijk zijn ontwikkeld. Tegelijkertijd wordt het instrument nog niet overal optimaal benut. Juist voor werknemers die onder de cao SW en cao Aan de Slag vallen, liggen er nog kansen om leren op de werkvloer zichtbaarder en structureler te maken.
Tijdens de sessie deelden KBA Nijmegen, Cedris en verschillende sociaal ontwikkelbedrijven inzichten uit onderzoek én praktijkervaringen. Deze lees je terug in de terugblik.
Leren op de werkvloer
Onderzoeker Jan Raaijman van KBA Nijmegen lichtte toe dat praktijkleren goed aansluit op de beweging die veel sociaal ontwikkelbedrijven maken: van werkbedrijf naar mens-ontwikkelbedrijf. De doelgroep wordt breder en diverser, waardoor maatwerk, begeleiding en een duidelijke visie op ontwikkeling steeds belangrijker worden.
Belangrijke succesfactoren zijn onder meer bestuurlijk eigenaarschap, kartrekkers in de organisatie, samenwerking met mbo-instellingen en een goede inbedding in het werkproces. Praktijkleren vraagt dus om meer dan enthousiasme alleen. Het vraagt om duidelijke keuzes in de organisatie en om samenwerking met partners in de regio, zoals gemeenten, mbo-instellingen en werkgevers.
Daarna deelden Jan Dijkhuis van Werk in Zicht en Renske Hardholt van Afeer hun ervaringen uit de arbeidsmarktregio Groningen-Noord-Drenthe. Hun boodschap: “begin klein, werk samen en vier successen.”
Begin klein en vier successen
Daarna deelden Jan Dijkhuis van Werk in Zicht en Renske Hardholt van Afeer hun ervaringen uit de arbeidsmarktregio Groningen-Noord-Drenthe. Hun boodschap: “begin klein, werk samen en vier successen.”
Jan Dijkhuis vertelde hoe gemeenten, mbo-scholen, SBB en sociaal ontwikkelbedrijven in de regio gezamenlijk optrekken. Daarbij gaat het volgens hem niet alleen om de verklaring zelf, maar vooral om de methodiek erachter. “Wij willen onze mensen een stap vooruit helpen,” zei hij. “Iedereen verdient een stap in de ontwikkeling.”
Een belangrijke tip is om niet te wachten tot alles perfect geregeld is. “We zijn gewoon klein begonnen,” aldus Jan. Ook successen vieren is belangrijk. Daarmee laat je als ontwikkelbedrijf zien dat je meer doet dan werk organiseren. Je laat zien dat je mensen ontwikkelt.
´Daar krijg ik iedere keer weer kippenvel van´
Renske Hardholt liet zien hoe Afeer praktijkleren inzet binnen schoonmaak, logistiek, horeca en groen. Deelnemers zijn vaak praktijkgericht en hebben niet altijd positieve schoolervaringen. Daarom is het belangrijk om duidelijk te maken dat praktijkleren plaatsvindt in de vertrouwde werkomgeving, met bekende collega’s en de eigen werkzaamheden. Juist dat maakt de praktijkverklaring voor deelnemers waardevol.
Deelnemers zijn vaak als zij een officieel document ontvangen met het logo van de school en een handtekening. “Daar krijg ik eigenlijk iedere keer weer kippenvel van,” aldus Renske. “Het is echt een erkenning van de kwaliteit van werk die zij leveren.” Volgens Renske zit de waarde van praktijkleren niet alleen in aantallen, maar vooral in wat het voor de werknemer persoonlijk betekent. “Als er één zou zijn, dan zou ik net zo trots zijn.”
Praktijkleren concreet organiseren
Ook Tim Oosterhuis van Den Haag Werkt liet zien hoe praktijkleren stap voor stap kan worden ingericht. Den Haag Werkt brengt per werkplek in kaart welke mbo-werkprocessen passen bij het werk dat deelnemers al doen. Zo wordt zichtbaar welke vaardigheden iemand ontwikkelt en hoe die officieel erkend kunnen worden.
Tijdens de sessie bleek dat veel organisaties zoeken naar een praktische manier om praktijkleren te organiseren. Een belangrijk inzicht was: kijk eerst naar wat je al doet. Veel sociaal ontwikkelbedrijven begeleiden en ontwikkelen werknemers al dagelijks in de praktijk, maar hebben dit nog niet altijd gekoppeld aan praktijkleren binnen het mbo.
Het helpt het om vooraf goed te bepalen wie de regie voert, hoe de begeleiding wordt georganiseerd en welke afspraken nodig zijn met scholen, gemeenten en werkgevers. Tot slot kwam financiering kort aan bod, onder meer via de rol van gemeenten en de actuele internetconsultatie over subsidie voor begeleiding van praktijkleren in het mbo derde leerweg.
Meer dan een verklaring
Jardy ten Kleij van Cedris plaatste praktijkleren tot slot in een bredere context. Praktijkgericht ontwikkelen is niet alleen van waarde voor individuele werknemers, maar ook voor de toekomst van sociaal ontwikkelbedrijven en de regionale arbeidsmarkt. Verbinding met regionale werkcentra, sectorale ontwikkelpaden en bestaande leerroutes kan helpen om praktijkleren structureel onderdeel te maken van ontwikkelbeleid. Daarmee wordt de praktijkverklaring niet alleen een instrument voor individuele groei, maar ook een bouwsteen voor een toekomstbestendige sociale infrastructuur.
“Praktijkleren met een praktijkverklaring is meer dan het behalen van een papiertje. Het is een manier om leren dichtbij de werknemer te brengen, ontwikkeling zichtbaar te maken en mensen vertrouwen te geven in hun volgende stap.”
De sessie maakte duidelijk dat veel organisaties met vergelijkbare vragen bezig zijn. Hoe begin je? Hoe verdeel je rollen en verantwoordelijkheden? Hoe verbind je bestaande werkprocessen aan mbo-werkprocessen? En wat is nodig om praktijkleren op te schalen en te borgen?
Kom naar de vervolgsessie
Om die vragen verder uit te werken organiseren SBCM en Cedris op 29 september 2026 een vervolgsessie bij Cedris in Utrecht: Samen aan de slag met de inrichting van Praktijkleren in het mbo in jouw organisatie. Tijdens deze werksessie gaan we praktisch aan de slag met de inrichting van praktijkleren binnen de eigen organisatie.
Deelnemers worden uitgenodigd om mee te denken over de inhoud van de werksessie. Welke vragen, wensen of voorbeelden wil je graag terugzien op 29 september? Geef dit alvast door aan Nathalie van der Stel van SBCM.
Reserveer 29 september alvast in je agenda. Meer informatie en aanmelden volgen binnenkort!
