Terugblik: verder kijken dan verzuim

Gepubliceerd op: 3 februari 2026

Schrijvende hand maakt aantekeningen op notitieblok

Van signaleren naar samen werken aan inzetbaarheid.

Op dinsdag 9 december kwamen professionals uit sociaal ontwikkelbedrijven in Utrecht samen om kennis en ervaringen uit te wisselen over verzuim, preventie en duurzame inzetbaarheid. De centrale vraag was: hoe ga je van reageren op verzuim naar tijdig signaleren, samenwerken en preventief handelen?

Tijdens de bijeenkomst stonden praktijkervaringen, concrete tools en samenwerking centraal. De ochtend bood ruimte voor verdieping én uitwisseling, met als doel professionals te ondersteunen bij het versterken van de inzetbaarheid van werknemers.

“Verzuim is zelden een op zichzelf staand probleem. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk.”

Van verzuim naar preventie

Anke Vlaming (AV-Prego) liet zien dat frequent en langdurig verzuim vaak samenhangt met onderliggende thema’s, zoals psychosociale arbeidsbelasting, privéomstandigheden, verslavingsproblematiek of een disbalans tussen draaglast en draagkracht. Juist daarom is het belangrijk verder te kijken dan alleen de verzuimcijfers.

Aan de hand van herkenbare praktijkvoorbeelden werd duidelijk hoe vroegtijdige signalering en het goede gesprek bijdragen aan preventie. Daarbij kwam ook de eigen regie van werknemers aan bod: wat heeft iemand nodig om gezond en inzetbaar te blijven, en welke ondersteuning past daarbij?

Het gesprek als sleutel

Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst was het voeren van het goede gesprek. Instrumenten zoals de Praatkaart Balansgesprek en de Interventiekaart helpen professionals signalen te bespreken en samen met de werknemer te verkennen wat nodig is. Daarbij spelen niet alleen werkfactoren een rol, maar ook privé- en leefomstandigheden.

Ook de breinhandleiding van Saskia Schepers werd gedeeld als hulpmiddel om beter aan te sluiten bij hoe iemand werkt, leert en energie ervaart. Het gesprek verschuift daarmee van ‘wat gaat er mis?’ naar ‘wat helpt jou om goed te functioneren?’. Als je immers weet wat iemand nodig heeft, kan gerichter ondersteunen.

De rol van arbo en samenwerking

Rolf de Vries (Dignus Arbo) ging in op de veranderende rol van arbodienstverlening. Waar verzuimbegeleiding lange tijd vooral curatief was, groeit de aandacht voor preventie en strategische samenwerking. De bedrijfsarts speelt hierin een onmisbare rol, onder andere bij het duiden van belastbaarheid, het voorkomen van onnodige uitval en het verbinden van werk en zorg.

Grip op verzuim vraagt bovendien om samenwerking tussen HR, leidinggevenden, jobcoaches, bedrijfsartsen en externe partners. Preventie is geen taak van één professional, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid. De deelnemers verkenden hoe zij deze samenwerking de komende jaren willen vormgeven, zowel intern als extern met gemeenten, welzijnsorganisaties, zorg en maatschappelijke partners.

De uitwisseling tijdens de bijeenkomst maakte zichtbaar hoeveel kennis en ervaring al aanwezig is, én waar kansen liggen om samenwerking structureler en effectiever te organiseren.

“Je hoeft het niet alleen te doen, maar je moet wel weten wie je wanneer inschakelt.”

Van kennis naar praktijk

Tijdens de bijeenkomst werden praktische handvatten en concrete tools gedeeld, zoals voorbeelden van het frequent-verzuimgesprek, het startrapport Beschut Werk, instrumenten rond middelengebruik en verslavingsproblematiek en de Checklist Duurzame Inzetbaarheid. Deze tools ondersteunen organisaties bij het vertalen van beleid naar de dagelijkse praktijk en helpen om stap voor stap te werken aan een integrale aanpak van duurzame inzetbaarheid.

De bijeenkomst Verder kijken dan verzuim liet zien dat veel organisaties al stappen zetten, maar dat blijvende aandacht nodig is. Verzuim vraagt om maatwerk, tijdige signalering en samenwerking over de domeinen heen. Door het gesprek te voeren en de juiste ondersteuning in te zetten, kunnen uitval en langdurig verzuim vaker worden voorkomen. Verder kijken dan verzuim betekent: blijven vragen, blijven afstemmen en tijdig bijsturen.